Hedef Net Nasıl Belirlenir? Veriye Dayalı Bir Yöntem

"90 net yapacağım" cümlesi bir hedef değil, bir temenni. Gerçek hedef, istediğin bölümden geriye doğru çalışılarak kurulur — ve ÖSYM bunun için gereken veriyi zaten yayımlıyor.

Çoğu öğrenci hedef netini şöyle belirliyor: şu anki netine bakıyor, üzerine "iyi bir artış" ekliyor, yuvarlak bir sayı seçiyor. Bu yöntemin problemi, sayının hiçbir şeye bağlı olmaması — ne bölüme, ne sıralamaya, ne de gerçek bir ölçüye.

Daha sağlam bir yöntem var ve dört adımdan oluşuyor.

Adım 1: Puan değil, sıralama hedefle

Bu, en çok atlanan ve en önemli adım.

Puanlar yıldan yıla kayar. Sınavın zorluğu değişir, ortalamalar değişir, aynı performans farklı puana denk gelebilir. Ama sıralama görecelidir — "ilk 50 bine girmek" ifadesi, sınav zorluğundan bağımsız olarak aynı şeyi ifade eder.

Bu yüzden hedefini şöyle kurmalısın: "X bölümüne girmek için yaklaşık ilk Y bin içinde olmam gerekiyor."

Adım 2: Sıralamayı puan bandına çevir

ÖSYM her yıl, hangi puanda kaç aday olduğunu gösteren yığınsal dağılım tablosunu yayımlıyor. 2026 sınav puanları için tablo şöyleydi:

Kaynak: ÖSYM 2026-YKS Sayısal Bilgiler, sınav puanlarının yığınsal dağılımı. Sayılar o puanı ve üstünü alan aday sayısını gösterir.

Bu tabloyla, hedef sıralamana karşılık gelen puan bandını bulabilirsin. Örneğin Sayısal'da ilk 60 bin hedefliyorsan, tablodan 400 puan civarında olman gerektiğini görürsün.

Aynı tablo, alanlar arasındaki çarpıcı farkı da gösteriyor: Eşit Ağırlık'ta 400 puan yalnızca 4.545 kişide, Sözel'de 1.418 kişide. Yani aynı sayısal puan, farklı alanlarda tamamen farklı bir sıralamaya karşılık geliyor.

Adım 3: Puanı net dağılımına çevir

Burada dürüst olmak gerekiyor: net ile puan arasında herkese uyan sabit bir formül yok. Yerleştirme puanı; TYT ve AYT netlerinin ağırlıklı birleşimi, testlerin o yılki ortalama ve standart sapmaları ve OBP katkısıyla hesaplanıyor. Yani "şu kadar net = şu kadar puan" tablolarına temkinli yaklaşmak lazım — bunlar yaklaşık tahminlerdir.

Yine de pratikte kullanılabilir bir yaklaşım var: hedef puana yakın bir sıralamada olan bir denemeni referans al. Yayınevlerinin deneme sonuçlarında verdiği tahmini puan/sıralama bilgileri, tam doğru olmasa da eğilimi görmek için yeterli.

Daha da pratik olanı: net hedefini toplam olarak değil, ders bazında kurmak.

Adım 4: Toplam hedefi derslere dağıt

"Toplam 90 net" hedefi çalışırken sana hiçbir şey söylemez. Ama şu tablo söyler:

Örnek tablodur; kendi netlerine göre doldurulmalıdır.

Bu tablo hazır olduğunda çalışma planın kendiliğinden ortaya çıkıyor: en büyük farkın olduğu yer, zamanının çoğunu vermen gereken yer.

Hedefi gerçekçi tutmanın ölçüsü

Hedefin çok düşük olması motivasyonu düşürür, çok yüksek olması ise sürekli başarısızlık hissi yaratır. Pratik bir denge kuralı:

• Ders bazında hedef artışını mevcut netinin yaklaşık iki katıyla sınırla. 6 nettten 12'ye çıkmak zorlu ama ulaşılabilir; 6'dan 30'a çıkmak bir dönemde gerçekçi değil.
• Ara hedefler koy. Haziran'daki nihai hedefe ek olarak, 2 ay sonrası için bir ara hedef belirle. Uzak hedef yön verir, yakın hedef davranış değiştirir.
• Ortalamayı referans al. ÖSYM verilerine göre TYT matematikte ortalama doğru sayısı 40 soruda 6,4. Yani 15 net, ortalamanın belirgin şekilde üzerinde bir performans — hedefini koyarken bu ölçekleri bilmek, gerçeklikle bağını korumanı sağlar.

Neti takip etmenin doğru yolu

Tek bir denemenin neti çok az şey anlatır. Sınav günü uykusuz olabilirsin, deneme fazla zor olabilir, konu dağılımı sana denk gelmemiş olabilir.

Anlamlı olan şey eğilim: son 4-5 denemenin ortalaması nereye gidiyor? Bu yüzden netlerini tek tek not etmek değil, zaman içinde kaydetmek ve karşılaştırmak gerekiyor.

Bir de sık atlanan bir ayrıntı: netlerini ders bazında kaydet. Toplam netin sabit görünürken, matematiğin yükselip Türkçen düşüyor olabilir — toplam bunu gizler.