Ders ders çalışma

TYT Matematik nasıl çalışılır? Soru dağılımı ve çalışma sırası

2026'da 40 soruluk TYT Temel Matematik testinde Türkiye ortalaması 6,4 doğruydu. Bu sayı hem kötü hem iyi bir haber: adayların çoğu bu testte zorlanıyor, bu yüzden düzenli çalışan biri için ortalamanın çok üstüne çıkmak mümkün.

Bu yazıda (7 bölüm)
  1. Son yıllarda hangi konudan kaç soru geldi?
  2. Türkiye ortalaması ne anlatıyor?
  3. Net seviyene göre çalışma sırası
  4. Problemler nasıl çalışılır?
  5. Geometriye ne zaman başlamalı?
  6. Sınavda süre yönetimi
  7. Kaynak ve formüller

TYT Temel Matematik testi 40 sorudan oluşur: yaklaşık 30'u matematik, 10'u geometri. Puan hesabında TYT'nin yüzde 33'ünü, lisans yerleştirme puanının ise yaklaşık yüzde 13'ünü tek başına taşır. Bu yazıda önce son yılların soru dağılımına, sonra bu dağılımdan çıkan çalışma sırasına bakıyoruz.

Son yıllarda hangi konudan kaç soru geldi?

Konu202220232024
Problemler (sayı, kesir, yaş, yüzde, kâr-zarar, karışım, hareket, iş, grafik)131011
Temel kavramlar, sayı basamakları, bölünebilme, EBOB-EKOK545
Rasyonel sayılar, basit eşitsizlikler, mutlak değer464
Üslü ve köklü sayılar222
Oran-orantı, denklem çözme120
Kümeler, mantık, fonksiyonlar333
Permütasyon, kombinasyon, olasılık, veri-istatistik235
Matematik toplamı303030
Geometri (üçgenler, çokgenler, çember, katı cisimler, analitik)101010
Kaynak: eğitim yayınlarının çıkmış soru sınıflandırmaları. ÖSYM resmî bir konu dağılımı yayımlamaz; tablo yön göstermek içindir.

Tablonun en büyük satırı belli: problemler, matematik kısmının üçte biri. İkinci büyük blok sayılar ve temel kavramlar. Bu iki blok birlikte matematik sorularının yarısından fazlasını oluşturuyor. Geometri ise her yıl sabit 10 soru.

Türkiye ortalaması ne anlatıyor?

6,42026 TYT Matematik ortalama doğru (40 soruda)
%16ortalama doğru oranı
%33TYT puanı içindeki ağırlık

Ortalama doğru sayısının bu kadar düşük olması, adayların büyük kısmının testin önemli bir bölümünü boş bıraktığını gösteriyor. Standart puan mantığı gereği bu, matematikte ortalamanın üstüne çıkan her netin puana güçlü yansıması demek. 15 net yapan bir aday, ortalamanın iki katından fazlasını yapmış oluyor; 25 net ise üst dilimlere taşıyan bir performans.

Net seviyene göre çalışma sırası

Doğru çalışma sırası nerede olduğuna bağlı. Aşağıdaki üç seviye, son üç TYT denemenin matematik netlerinin ortalamasına göre.

0-10 net: temel işlem ve sayılar

Bu aralıktaki adayların çoğu konu bilmediği için değil, temel işlemlerde yavaş ve hatalı olduğu için soru kaçırıyor. Sıra şöyle olmalı:

  1. Temel kavramlar, sayı basamakları, bölünebilme, EBOB-EKOK. Her yıl 4-5 soru ve diğer bütün konuların altyapısı.
  2. Rasyonel sayılar ve ondalık sayılar. Kesirle işlem hızı problemlerde doğrudan net getirir.
  3. Üslü, köklü sayılar ve çarpanlara ayırma. Kısa konular, her yıl 2 soru ve AYT'nin temeli.
  4. Problemlere giriş: sayı ve kesir problemleri, yaş problemleri. Problemlerin bu ilk türleri, denklem kurmayı öğreten en iyi alıştırmadır.

Bu seviyede geometriye geçmeden önce matematik kısmında 12-15 nete ulaşmak genellikle daha verimli.

10-25 net: problemler ve geometri

  1. Problemlerin tamamı. Yüzde, kâr-zarar, karışım, hareket, iş ve grafik problemleri. Her türden 30-40 soru çözülmeden bir sonraki türe geçmemek iyi bir kural.
  2. Geometride üçgenler. Açılar, özel üçgenler, dik üçgen ve Pisagor, alan, benzerlik. 10 geometri sorusunun yarısı çoğu yıl üçgen bilgisi gerektirir.
  3. Kümeler, mantık, fonksiyonlar. Her yıl yaklaşık 3 soru, kısa sürede kapanır.
  4. Permütasyon, kombinasyon, olasılık. 2024'te 5 soruya çıktı; mantığı oturduğunda hızlı net verir.

25+ net: hız ve hata kontrolü

Bu seviyede konu eksiği genellikle azdır; netin önündeki engel süre ve işlem hatalarıdır. Çalışmanın ağırlığı karma testlere ve tam denemelere kaymalı. Her denemede kaybedilen soruları hata türlerine ayırmak, bu seviyede en çok net kazandıran alışkanlıktır.

Problemler nasıl çalışılır?

Problemler TYT Matematik'in en büyük bloğu olduğu için ayrıca ele almak gerekiyor. Sorun çoğu zaman matematik değil, metni denkleme çevirmek. Üç alışkanlık fark yaratır:

  • Bilinmeyeni yazarak başla. "x: kardeşin bugünkü yaşı" gibi bir satır, soruyu okurken neyin arandığını unutmayı engeller.
  • Her problem türü için bir çözüm şablonu çıkar. Hareket problemlerinde yol = hız × zaman tablosu, işçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş. Şablonu kendi cümlelerinle bir kartta tut ve bakmadan yazabilene kadar tekrar et.
  • Türleri karıştırarak çöz. Bir türü öğrendikten sonra karışık problem testlerine geç. Rohrer ve Taylor'ın deneyinde matematik sorularını karışık sırayla çözen öğrenciler, konuya göre bloklar hâlinde çözenlere göre bir hafta sonraki testte belirgin biçimde daha başarılıydı; çünkü sınavda önce "bu hangi tür?" sorusunu cevaplamak gerekiyor.

Geometriye ne zaman başlamalı?

Geometri 10 soru ve her yıl sabit. Matematik kısmında temel işlemler oturduktan sonra, hazırlığın en geç ikinci ayında başlamak makul. Geometriyi son aylara bırakan adaylar genellikle 10 sorunun büyük kısmını boş bırakmak zorunda kalıyor. Haftada iki üç kısa geometri oturumu, ayda bir uzun oturumdan daha kalıcı sonuç verir.

Sınavda süre yönetimi

TYT'de 120 soru için 165 dakika var. Türkçe'ye 40-45 dakika ayıran bir aday, matematiğe 50-60 dakika ayırabilir. Bu süre 40 soruya yetmez; zaten amaç bütün soruları çözmek değil, çözebileceklerini kaçırmamak. İşe yarayan yöntem iki tur:

  1. İlk tur: Testi baştan sona geç, bir dakikada çözüm yolunu gördüğün soruları çöz, görmediğini işaretleyip atla.
  2. İkinci tur: Kalan süreyle işaretlediğin sorulara dön; en kısa görünenden başla.

Bu yöntemi sınavda ilk kez denemek riskli. Son üç ayın bütün denemelerinde aynı sırayı kullanmak, sınav günü karar yükünü azaltır.

Kaynak ve formüller

Konu anlatımı için bir kaynak, her konudan en az bir soru bankası ve düzenli denemeler yeterli; üç dört farklı konu anlatım kitabı biriktirmek yerine tek bir soru bankasını bitirmek daha verimli. Kaynak seçerken nelere bakılacağını soru bankası seçimi yazısında anlattık. Bakmadan yazabilmen gereken temel formüller TYT matematik formülleri sayfasında.

Kaynaklar

  1. ÖSYM, 2026-YKS Sayısal Bilgiler: TYT Temel Matematik ortalama doğru sayısı.
  2. ÖSYM, YKS Kılavuzu: TYT Temel Matematik testinin kapsamı ve soru sayısı.
  3. TYT soru dağılımları: ÖSYM resmî konu dağılımı yayımlamaz; tablo, çıkmış soruları konu bazında sınıflandıran eğitim yayınlarının derlemelerinden (2022-2024) alınmıştır. Sınıflandırma yayından yayına bir iki soru farklılık gösterebilir.
  4. Rohrer, D. ve Taylor, K. (2007). The shuffling of mathematics problems improves learning. Instructional Science, 35.

Bartu Aşat

YKS Planlayıcı'nın kurucusu; elektrik-elektronik mühendisliği öğrencisi. Yazılardaki sayıları ÖSYM'nin yayımladığı belgelerden ve hakemli araştırmalardan alıyor, her güncellemede yeniden kontrol ediyor. Yayın ilkelerimiz

İlk yayın: 29 Ekim 2026. Son kontrol: 29 Ekim 2026. Bir hata görürsen bize yaz, kaynağıyla birlikte düzeltelim.