Öğrenme bilimi

Pomodoro ile YKS'ye çalışmak: araştırma ne diyor, kaç dakika?

Pomodoro, "25 dakika çalış, 5 dakika mola ver" diye bilinen basit bir teknik. Basitliği işine yarayan tarafı; ama YKS'nin 165 ve 180 dakikalık oturumları düşünüldüğünde bu tekniği olduğu gibi değil, uyarlayarak kullanmak gerekiyor.

Bu yazıda (5 bölüm)
  1. Araştırma ne diyor?
  2. YKS'ye uyarlamak: derse göre blok
  3. Sınav için dayanıklılık: blokları uzatmak
  4. Molada ne yapmalı?
  5. Sık yapılan hatalar

Pomodoro tekniği 1980'lerin sonunda Francesco Cirillo tarafından, üniversite öğrenciyken kullandığı domates biçimli mutfak saatinden adını alarak geliştirildi. Standart hâli: tek bir işe 25 dakika kesintisiz odaklan, 5 dakika mola ver, dört turdan sonra 15-30 dakikalık uzun bir mola. Bu yazı önce tekniğin neden işe yarayabileceğini, sonra YKS'ye nasıl uyarlanacağını anlatıyor.

Araştırma ne diyor?

Pomodoro çok yaygın olmasına rağmen, onu doğrudan test eden çalışma sayısı az. 2023'te Maastricht Üniversitesi'nden Biwer ve meslektaşları bu boşluğu doldurmaya çalışan bir deney yayımladı. 87 üniversite öğrencisi bir gün boyunca kendi gerçek ders çalışmalarını yaptı; üç gruba ayrıldılar:

GrupMola düzeniÖğrenci
Kendi belirlediği molalarNe zaman ve ne kadar mola vereceğine kendisi karar verdi35
Pomodoro benzeri, uzun24 dakika çalışma, 6 dakika mola25
Sistematik, kısa12 dakika çalışma, 3 dakika mola27

Sonuçlar ilginçti. Molalarını kendisi belirleyen öğrenciler daha uzun çalışma oturumları ve daha uzun molalar yaptı; ama aynı zamanda daha fazla yorgunluk ve dikkat dağınıklığı, daha az konsantrasyon ve motivasyon bildirdiler. Sistematik mola veren gruplar ise benzer miktarda işi daha kısa sürede bitirdi ve gün boyunca ruh hâlleri daha iyiydi. Görevi tamamlama oranında ve harcanan zihinsel çabada gruplar arasında fark yoktu.

Bu bulgunun dürüst özeti şu: Pomodoro bir öğrenme yöntemi değil, bir enerji ve dikkat yönetimi yöntemi. Daha fazla öğretmiyor, ama aynı işi daha az yorularak ve daha az dağılarak yapmana yardım ediyor. Uzun bir hazırlık yılında bu, küçük bir fark değil.

Çerçeve ve içerikPomodoro neyi çalışacağını söylemez. 25 dakikayı altını çizerek geçirirsen teknik seni kurtarmaz. Aynı bloğu soru çözerek ya da kitabı kapatıp hatırladığını yazarak geçirirsen, iyi bir çerçeve ile iyi bir içerik birleşir. İçerik tarafı verimli çalışma yöntemleri yazısında.

YKS'ye uyarlamak: derse göre blok

25 dakika her ders için doğru uzunluk değil. Bazı işler doğal olarak kısa birimlere bölünür, bazıları ısınma süresi gerektirir:

İşÖnerilen blokNeden?
Paragraf, sözcük ve cümlede anlam25 + 520 paragraf sorusu yaklaşık 25 dakika; yoğun dikkat ister
Kural ve ezber (yazım, edebiyat tarihi, biyoloji kavramları)25 + 5Kısa, sık hatırlama denemeleri daha verimli
Matematik ve fizik soru çözümü40-50 + 10Uzun sorular; 25 dakikada bir soru yarıda kalabilir
Yeni konu öğrenme40-50 + 10Konuya ısınmak zaman alıyor
DenemeBlok yokSınav koşulları: tam süre, kesintisiz

Oran yaklaşık beşe bir kalsın. 50 dakikalık blok için 10 dakika, 25 dakikalık blok için 5 dakika. Dört bloktan sonra 20-30 dakikalık uzun mola.

Sınav için dayanıklılık: blokları uzatmak

YKS'de TYT 165 dakika, AYT 180 dakika ve arada mola yok. Bütün yıl 25 dakikalık bloklarla çalışıp sınavda üç saat kesintisiz odaklanmak zor. Bu yüzden blok uzunluğunu yıl içinde kademeli artırmak mantıklı:

  1. Eylül-Aralık: Çoğunlukla 25-40 dakikalık bloklar. Düzen kurma dönemi.
  2. Ocak-Mart: Soru çözümünde 50 dakikalık bloklar. Haftada bir tam deneme zaten kesintisiz.
  3. Nisan-Haziran: Karma testlerde 60-80 dakikalık bloklar; haftada iki tam deneme.

Molada ne yapmalı?

  • Telefona bakma. Beş dakikalık bir mola sosyal medyada genellikle beş dakikada bitmiyor; bitse de dikkat oraya takılı kalıyor. Kalkmak, su içmek, pencereden dışarı bakmak, kısa bir yürüyüş daha iyi molalar. Telefonun dikkat üzerindeki etkisini telefon ve odak yazısında ele aldık.
  • Masadan kalk. Fiziksel olarak ortamı değiştirmek, molayı gerçek bir mola yapar.
  • Molayı uzatma. Zamanlayıcıyı mola için de kur. Biwer ve meslektaşlarının deneyinde molalarını kendisi belirleyenlerin molaları uzuyordu ve bu gruptakiler daha yorgun hissediyordu.

Sık yapılan hatalar

  • Pomodoro sayısını yarışa çevirmek. "Bugün 16 pomodoro yaptım" bir başarı ölçüsü değil. Ölçü, blokta yapılan iş: kaç soru, kaçı doğru.
  • Bloğa somut bir hedef koymamak. "Matematik" değil, "Türev kuralları, 1. test, 20 soru".
  • Bölünen bloğu saymak. Blok sırasında telefona baktıysan ya da kalktıysan, o blok yarım kalmıştır. Kesintiyi not et, bloğu yeniden başlat.
  • Akıştayken bırakmak. Zor bir soruyu çözmek üzereyken zil çalarsa birkaç dakika uzatmak sorun değil. Teknik bir araç, kural değil.
Planlayıcıdaki zamanlayıcıUygulamadaki Pomodoro zamanlayıcısıyla blok ve mola sürelerini kendin ayarlayabilir, gün içinde tamamladığın blokları takip edebilirsin.

Kaynaklar

  1. Biwer, F., Wiradhany, W., oude Egbrink, M. G. A. ve de Bruin, A. B. H. (2023). Understanding effort regulation: Comparing 'Pomodoro' breaks and self-regulated breaks. British Journal of Educational Psychology (2023).
  2. Cirillo, F. (2018). The Pomodoro Technique. Currency.
  3. Dunlosky, J. ve ark. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1).

Bartu Aşat

YKS Planlayıcı'nın kurucusu; elektrik-elektronik mühendisliği öğrencisi. Yazılardaki sayıları ÖSYM'nin yayımladığı belgelerden ve hakemli araştırmalardan alıyor, her güncellemede yeniden kontrol ediyor. Yayın ilkelerimiz

İlk yayın: 14 Ağustos 2026. Son kontrol: 29 Ekim 2026. Bir hata görürsen bize yaz, kaynağıyla birlikte düzeltelim.