2023'e kadar YKS'de iki puan barajı vardı: ön lisans programları için TYT'de 150, lisans programları için 180 puan. Bu barajlar 2023'te kaldırıldı ve 2026'da da uygulanmadı. Yerine iki farklı mekanizma geldi: puanın hesaplanması için asgari net şartı ve bazı programlar için başarı sırası şartı.
Puanın hesaplanması için 0,5 net şartı
Bir puan türünün hesaplanabilmesi için o puan türünü oluşturan testlerden en az birinde ham puanın 0,5 ya da üstü olması gerekir. TYT puanı için bu şart Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az birinde 0,5 net demek; Sosyal Bilimler ya da Fen Bilimleri tek başına bu şartı karşılamaz. Yani pratikte sınava girip Türkçe'de tek bir soruyu doğru yapan aday puan alır.
Bu şartın çoğu aday için bir anlamı yok, ama bir istisna önemli: AYT'de yalnızca bir teste odaklanıp diğerlerini tamamen boş bırakmak, o puan türünü oluşturan testlerden hiçbirinde 0,5 nete ulaşamamak demekse puanın hesaplanmaz. Hangi testlerin sayıldığı her puan türü için kılavuzda ayrı ayrı yazar; AYT'de hedef puan türünün testlerini tamamen boş bırakmamak yeterli.
Başarı sırası şartları
Puan barajının yerine, belirli program gruplarına girmek için bir başarı sırası alt sınırı uygulanıyor. Adayın ilgili puan türündeki başarı sırası bu sınırın altında kalırsa o programı tercih edemez; ederse tercih geçersiz sayılır. 2026 tercih döneminde uygulanan şartlar:
| Program grubu | Puan türü | Başarı sırası şartı |
|---|---|---|
| Tıp | SAY | ilk 50.000 |
| Diş hekimliği | SAY | ilk 80.000 |
| Eczacılık | SAY | ilk 100.000 |
| Hukuk | EA | ilk 100.000 |
| Mimarlık | SAY | ilk 250.000 |
| Mühendislik programları | SAY | ilk 300.000 |
| Öğretmenlik programları | İlgili puan türü | ilk 300.000 |
Bu şartlar vakıf üniversitelerinde de geçerli; burslu ya da ücretli olması fark etmez. Vakıf üniversiteleri senato kararıyla daha yüksek (daha dar) bir sıralama şartı da koyabilir. Ayrıca bazı programların kılavuzda ayrıca yazan özel şartları (yaş, sağlık, mülakat, yabancı dil gibi) vardır; bunlar program kodunun yanındaki madde numaralarıyla belirtilir.
Bu şartlar neden önemli?
Çünkü kontenjan mantığını değiştiriyor. Eskiden bir vakıf üniversitesinin ücretli hukuk programında kontenjan boş kalırsa, düşük puanlı bir aday da ek tercihte oraya girebiliyordu. Şimdi EA başarı sıran 100 binin dışındaysa o program boş kalsa bile sana kapalı. Aynı şey tıp, diş hekimliği ve eczacılık için de geçerli.
Bu yüzden bu programlardan birini hedefliyorsan hedefini "şu üniversitenin taban puanı" olarak değil, önce "şartın içinde kalmak" olarak koymalısın. ÖSYM'nin 2026 dağılımında SAY'da 400 puanın üstünde 58.728, 440 puanın üstünde 22.370 aday vardı (OBP eklenmeden); yani ilk 50 bin bu iki eşiğin arasında, 400'e daha yakın bir yere düşüyordu. Bu bant yıldan yıla birkaç puan oynayabilir. Kendi netlerinin hangi sıralamaya denk geldiğini görmek için hedef net belirleme yöntemini kullanabilirsin.
Şartlar değişir mi?
Değişir. Örneğin hukuk için şart bir dönem ilk 125 bin olarak uygulanmıştı, 2026'da ilk 100 bine çekildi. YÖK, program gruplarının kalitesiyle ilgili kararlar doğrultusunda bu sınırları her yıl yeniden belirliyor ve son yıllardaki genel eğilim şartların daraltılması yönünde. 2027 tercih kılavuzu yayımlandığında bu tabloyu güncelleyeceğiz; o zamana kadar hedefini bir miktar pay bırakarak koymak akıllıca.
Kontrol listesi
- Hedeflediğin program bu gruplardan birinde mi? YÖK Atlas'ta programın sayfasında ve tercih kılavuzunda şartı kontrol et.
- Deneme ortalaman şartın sıralamasına karşılık gelen puanın en az 15–20 puan üstünde mi? Değilse yedek planını aynı puan türünde, şartı olmayan programlarla kur.
- Tercih döneminde listene yazdığın her program için kılavuzdaki madde numaralarını oku; şartı sağlamayan tercih sessizce geçersiz sayılır, sistem seni uyarmayabilir.
Kaynaklar
- ÖSYM, 2026 YKS Tercih Kılavuzu: program şartları ve başarı sırası koşulları.
- ÖSYM, 2026 YKS Kılavuzu: puanların hesaplanması için gereken asgari ham puan koşulları.
- YÖK, 2023'te 150 ve 180 puan taban uygulamasının kaldırılmasına ilişkin karar ve duyurular.
İlk yayın: 29 Ekim 2026. Son kontrol: 29 Ekim 2026. Bir hata görürsen bize yaz, kaynağıyla birlikte düzeltelim.