Sınav sistemi

YKS'yi sayılarla okumak: 2026 verileri aslında ne anlatıyor?

ÖSYM her yıl sınavın istatistiksel fotoğrafını yayımlıyor; ama bu tablolar çoğu adayın hiç açmadığı belgelerde kalıyor. İçlerinde, çalışma stratejini doğrudan değiştirebilecek bilgiler var.

Bu yazıda (5 bölüm)
  1. Kaç kişi girdi, kaç kişi yerleşti?
  2. Ortalama bir aday hangi testte ne yapıyor?
  3. Puan dağılımı: hangi puan kaç kişide?
  4. Yerleşenlerin çoğu mezun
  5. Rakamlardan çıkan beş sonuç

"YKS'ye 2,4 milyon kişi başvurdu" cümlesi tek başına yalnızca korkutur. Ama aynı raporların içindeki ortalamalar ve puan dağılımları okunduğunda tablo başka bir şeye dönüşüyor: rekabetin nerede yoğunlaştığını ve nerede boşluk olduğunu gösteren bir harita. Bu yazıda ÖSYM'nin 2026 verilerini tek tek açıyor ve her rakamın bir aday için pratik anlamını yazıyoruz.

Kaç kişi girdi, kaç kişi yerleşti?

2.255.076TYT'ye giren aday
1.473.113AYT'ye giren aday
143.270YDT'ye giren aday
730.854bir programa yerleşen

İlk dikkat çeken, TYT ile AYT arasındaki yaklaşık 780 binlik fark. TYT'ye giren her adayın AYT'ye girmediğini gösteriyor; bir kısım aday yalnızca ön lisans programlarını hedefliyor. Yani "2,4 milyon kişiyle yarışıyorum" cümlesi lisans hedefleyen biri için doğru değil. Lisans adayının gerçek rakip havuzu AYT'ye giren yaklaşık 1,47 milyon kişi ve bunların da kendi puan türündeki kısmı.

Başvuran ≠ sınava girenTYT'ye başvuran 2.425.627 adaydan 170.551'i sınava girmedi. AYT'de bu sayı 154.857. YDT'de başvuranların yaklaşık üçte biri (60.370 kişi) salona gelmedi.

Yerleştirme tarafında: 2026'da yerleştirme işlemine katılan 1.279.439 adaydan 730.854'ü bir programa yerleşti. Bunların 641.458'i örgün, 89.396'sı açıköğretim programlarına yerleşti; örgün yerleşenlerin 353.324'ü lisans, 288.134'ü ön lisans programlarında.

Ortalama bir aday hangi testte ne yapıyor?

TestSoruOrtalama doğruOran
TYT Türkçe4020,1%50
TYT Sosyal Bilimler2010,0%50
TYT Temel Matematik406,4%16
TYT Fen Bilimleri203,9%20
AYT Matematik39*7,1%18
AYT Türk Dili ve Edebiyatı23*6,5%28
AYT Fizik142,6%19
AYT Kimya132,1%16
AYT Biyoloji133,0%23
AYT Tarih-1102,9%29
AYT Coğrafya-161,9%32
Kaynak: ÖSYM 2026-YKS Sayısal Bilgiler, ilgili teste giren tüm adaylar. *2026'da AYT Matematik ve Edebiyat'tan birer soru iptal edildi; iptal edilen sorular değerlendirme dışında tutuldu.

Bu tabloda üzerinde durulması gereken satır TYT Temel Matematik: 40 soruluk testte ortalama 6,4 doğru, yani adayların ortalaması testin yaklaşık yüzde 16'sı. Fen Bilimleri'nde de benzer: 20 soruda 3,9. Buna karşılık Türkçe ve Sosyal'de ortalama testin yarısı.

Pratik anlamı şu: ÖSYM puanı hesaplarken her testin netini o testteki aday dağılımına göre standart puana çevirir. Ortalamanın düşük olduğu testlerde ortalamanın üstüne çıkmak puana daha güçlü yansır. TYT Matematik'te 15 net yapan aday ortalamanın iki katından fazlasını yapmış oluyor; Türkçe'de ortalamanın aynı oranda üstüne çıkmak ise neredeyse imkânsız. Ayrıntılı açıklama puan hesaplama rehberinde.

Zamanını nereye yatıracağına karar verirken: ortalamanın düşük olduğu testlerdeki ilk birkaç net, ortalamanın yüksek olduğu testlerdeki son birkaç netten genellikle daha ucuza gelir ve puana daha çok yansır.

Puan dağılımı: hangi puan kaç kişide?

ÖSYM'nin en az bilinen ama en işe yarar tablosu, her puan eşiğinin üstünde kaç aday olduğunu gösteren yığılmalı dağılım:

Puan (ve üstü)SAYEASÖZ
4801.4535210
44022.370874214
40058.7284.5451.418
360100.55323.45210.259
320153.30489.52047.292
300187.034140.78486.560
280228.643210.499148.959
240344.536440.752360.487
200549.793832.251699.304
Kaynak: ÖSYM 2026-YKS Sayısal Bilgiler, sınav puanları (OBP eklenmeden).

Bu tablodaki en öğretici karşılaştırma, aynı puanın farklı puan türlerinde farklı anlama gelmesi. 400 puan SAY'da 58.728 kişide, EA'da 4.545, SÖZ'de yalnızca 1.418 kişide var. SÖZ'de 400 almak SAY'da 400 almaktan çok daha nadir. Ama 200 puan eşiğinde tablo tersine dönüyor: EA ve SÖZ, SAY'dan daha kalabalık. Yani "hangi alan kolay" tartışması yanlış kurulmuş; her alanın rekabetinin yoğunlaştığı bant farklı.

Tablonun bir de yoğunluk okuması var. SAY'da 360 ile 400 arasında yaklaşık 42 bin, 320 ile 360 arasında yaklaşık 53 bin aday var. Bu bantlarda bir puanlık fark ortalama bin kişiden fazla demek. OBP'nin birkaç puanı, bir iki netlik fark ya da sınav günü yapılan tek bir kodlama hatası bu bantta binlerce sıralama ediyor.

Bu tabloyu nasıl kullanmalısın?Hedeflediğin bölümün geçen yılki taban başarı sırasını öğren, sonra bu tabloda o sıralamanın hangi puan bandına düştüğüne bak. "İyi bir puan alayım" gibi belirsiz bir hedefi somut bir sıralama ve puan hedefine çevirmenin yolu bu. Adım adım yöntem hedef net belirleme yazısında.

Yerleşenlerin çoğu mezun

2026'da yerleşen 730.854 adayın yalnızca 218.441'i (yaklaşık yüzde 30) sınava lise son sınıf öğrencisi olarak girmişti. Daha önce mezun olmuş ve bir programa kayıtlı olmayan adaylar ise yerleşenlerin yarısından fazlasını oluşturuyordu.

Bu verinin iki okuması var ve ikisi de doğru. Gerçekçi olanı: son sınıfta ilk kez girenler, hazırlığa bir yıl ya da daha fazla vermiş mezunlarla aynı havuzda yarışıyor. Umut veren olanı: ilk denemede istediğini alamamak sistemin dışında kalmak demek değil. Mezun olarak yeniden hazırlanmanın veriye dayalı tarafı ve OBP katsayısıyla ilgili tuzak ayrı bir yazıda.

Rakamlardan çıkan beş sonuç

  1. Matematik ve fen, en yüksek getirili testler. Ortalamanın çok düşük olduğu bu testlerde her net sıralamada orantısız büyük fark yaratıyor.
  2. Türkçe'yi ihmal etme, ama oradan mucize de bekleme. Ortalama zaten yüksek; fark çoğu zaman diğer testlerde açılıyor.
  3. Hedefini puan değil sıralama olarak tanımla. Puan her yıl kayabiliyor; sıralama daha sağlam bir çapa. Neden böyle olduğu ayrı bir yazıda.
  4. Alanını "kolay" olana göre değil, kendi güçlü testlerine göre seç. Dağılımlar her alanın kendine özgü bir rekabet yapısı olduğunu gösteriyor.
  5. AYT'de az net bile değerli. Kimya'da ortalamanın 2,1 doğru olduğu bir sınavda 6-7 net yapmak, düşündüğünden güçlü bir konum.

Kaynaklar

  1. ÖSYM, 2026-YKS Sayısal Bilgiler: başvuran ve sınava giren aday sayıları, test ortalamaları, puan türlerine göre yığılmalı dağılımlar.
  2. ÖSYM, 2026-YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler: yerleşen aday sayıları, program türleri ve öğrenim durumlarına göre dağılım.
  3. ÖSYM, 2026 YKS soru iptali duyurusu.

Bartu Aşat

YKS Planlayıcı'nın kurucusu; elektrik-elektronik mühendisliği öğrencisi. Yazılardaki sayıları ÖSYM'nin yayımladığı belgelerden ve hakemli araştırmalardan alıyor, her güncellemede yeniden kontrol ediyor. Yayın ilkelerimiz

İlk yayın: 14 Ağustos 2026. Son kontrol: 29 Ekim 2026. Bir hata görürsen bize yaz, kaynağıyla birlikte düzeltelim.