Terimler konu başlıklarına göre gruplandı ve her grubun içinde alfabetik sırada. Bir terimin ayrıntılı anlatıldığı bir rehber varsa açıklamanın sonunda bağlantısı var.
Sınav ve oturumlar
- AYT (Alan Yeterlilik Testleri)
- YKS'nin ikinci oturumu. 11-12. sınıf ağırlıklı dört testten oluşur; aday kendi puan türünün testlerini çözer. 160 soru, 180 dakika. YKS nedir
- Branş denemesi
- Tek bir dersin (örneğin yalnızca AYT Kimya) sınav formatındaki denemesi. Konu bitirildikten sonra tam denemeye geçmeden önce kullanışlıdır.
- İptal edilen soru
- ÖSYM'nin hatalı ya da birden fazla doğru cevabı olduğu için değerlendirme dışı bıraktığı soru. 2026'da AYT Matematik ve Edebiyat'tan birer soru iptal edildi.
- Oturum
- YKS'nin ayrı ayrı yapılan bölümleri: TYT (1. oturum), AYT (2. oturum), YDT (3. oturum).
- TYT (Temel Yeterlilik Testi)
- YKS'nin bütün adaylar için zorunlu birinci oturumu. Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri; 120 soru, 165 dakika.
- YDT (Yabancı Dil Testi)
- Yalnızca dil puanıyla öğrenci alan programlar için gereken üçüncü oturum. 80 soru, 120 dakika.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı)
- Ön lisans ve lisans programlarına yerleştirme için ÖSYM'nin yılda bir kez yaptığı sınav. 2027'de TYT 19 Haziran, AYT ve YDT 20 Haziran'da.
Net ve puan
- Ağırlıklı puan
- Testlerin standart puanlarının, puan türüne göre belirlenmiş katkı oranlarıyla birleştirilmesiyle elde edilen puan.
- Ham puan
- OBP eklenmeden, yalnızca sınav performansından hesaplanan puan. Sonuç belgesinde yerleştirme puanından ayrı gösterilir.
- Katkı oranı (test ağırlığı)
- Bir testin bir puan türüne yaklaşık yüzde kaç katkı verdiği. Örneğin AYT Matematik SAY ve EA puanlarına yaklaşık yüzde 30 katkı verir. Puan türleri
- Net
- Doğru sayısından yanlış sayısının dörtte birinin çıkarılmasıyla bulunan sayı. Boş sorular neti etkilemez. Net hesaplama
- OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı)
- Diploma notunun 5 ile çarpılmış hâli (250-500 arası). OBP'nin 0,12 katı yerleştirme puanına eklenir; önceki yıl bir programa yerleşenlerde katsayı 0,06'dır. OBP hesaplama
- Standart puan
- Bir testteki netin, o testi alan bütün adayların ortalamasına ve dağılımına göre ölçeklenmiş hâli. Aynı netin zor bir testte daha değerli sayılmasını sağlar. YKS puanı nasıl hesaplanır
- Yerleştirme puanı
- Ham puana OBP katkısının eklenmesiyle oluşan, tercih ve yerleştirmede kullanılan puan.
Puan türleri ve şartlar
- 0,5 net şartı
- Bir puan türünün hesaplanabilmesi için o puan türünü oluşturan testlerden en az birinde 0,5 ve üstü ham puan şartı. TYT için Türkçe veya Temel Matematik'ten en az birinde.
- Baraj puanı
- Eski sistemde ön lisans için 150, lisans için 180 olarak uygulanan asgari puan. 2023'ten beri uygulanmıyor. Baraj ve başarı sırası şartları
- Başarı sırası şartı
- Bazı program gruplarının tercih edilebilmesi için gereken asgari sıralama. 2026'da tıp için SAY'da ilk 50 bin, hukuk için EA'da ilk 100 bin gibi.
- DİL, EA, SAY, SÖZ
- Dört lisans puan türü: Yabancı Dil, Eşit Ağırlık, Sayısal, Sözel. Her lisans programı bunlardan biriyle öğrenci alır.
- Puan türü
- Bir programın öğrenci alırken kullandığı puan. Ön lisans programları TYT puanıyla, lisans programları dört puan türünden biriyle öğrenci alır.
Tercih ve yerleştirme
- Başarı sırası
- Bir adayın ilgili puan türünde kaçıncı olduğu. Ham puan sırası ve yerleştirme puanı sırası olarak iki ayrı sıralama vardır; tercihte esas olan yerleştirme puanı sırasıdır. Puan mı, sıralama mı?
- Burslu, indirimli, ücretli kontenjan
- Vakıf üniversitelerinde aynı programın farklı ücret koşullarıyla açılan, ayrı program kodlarına sahip kontenjanları.
- Ek yerleştirme
- Ana yerleştirmeden sonra boş kalan kontenjanlar için yapılan ikinci yerleştirme. Tarihleri sonuçlardan sonra duyurulur.
- Kontenjan
- Bir programın o yıl alacağı öğrenci sayısı. Genel kontenjanın yanında okul birincisi, depremzede gibi özel kontenjanlar da olabilir.
- Program kodu
- Tercih kılavuzunda her programa verilen numara. Tercih listesine program adı değil, kodu girilir; burslu ve ücretli kontenjanların kodları farklıdır.
- Taban başarı sırası
- Bir programa geçen yıl yerleşen son adayın başarı sırası. Hedef koyarken ve tercih yaparken taban puandan daha güvenilir ölçü.
- Taban puan
- Bir programa geçen yıl yerleşen son adayın yerleştirme puanı. Sınavın zorluğuna göre yıldan yıla kayar.
- Tercih kılavuzu
- ÖSYM'nin her yıl tercih döneminden önce yayımladığı, programları, kontenjanları ve özel koşulları listeleyen belge. Koşullar program kodunun yanındaki madde numaralarıyla belirtilir.
- Yerleştirme
- ÖSYM'nin adayları puan sırasına göre ele alıp her birini puanının yettiği en üst tercihine yerleştirdiği işlem. Tercih listesi nasıl hazırlanır
- YÖK Atlas
- YÖK'ün programların taban puanlarını, başarı sıralarını, kontenjanlarını ve yerleşen öğrenci profillerini yayımladığı resmî ve ücretsiz platform.
Hazırlık sürecinde sık geçenler
- Aralıklı tekrar
- Aynı konuya günlere ve haftalara yayılmış aralıklarla dönme. Araştırmalarda en yüksek fayda notu alan iki yöntemden biri. Verimli çalışma
- Hata defteri
- Yanlış yapılan soruların, hatanın türü ve nedeniyle birlikte kaydedildiği ve aralıklarla yeniden çözüldüğü defter. Deneme analizi
- Karma test
- Farklı konulardan soruların karışık sırayla yer aldığı test. Sınavdaki "bu hangi konu?" becerisini çalıştırır.
- Kendini test etme
- Bilgiyi okumak yerine hafızadan çağırmaya çalışmak: soru çözmek, kitabı kapatıp hatırladığını yazmak. Araştırmalarda en yüksek fayda notu alan iki yöntemden biri.
- Mezun aday
- Liseyi önceki yıllarda bitirmiş aday. 2026'da yerleşenlerin yarısından fazlası daha önce mezun olmuş adaylardı. Mezun olarak yeniden hazırlanmak
Kaynaklar
- ÖSYM, 2026 YKS Kılavuzu ve 2026 YKS Tercih Kılavuzu: terimlerin resmî tanımları.
- YÖK Atlas: program verilerinin açıklamaları.
İlk yayın: 29 Ekim 2026. Son kontrol: 29 Ekim 2026. Bir hata görürsen bize yaz, kaynağıyla birlikte düzeltelim.